Ze względu na szeroki zasięg, badacze mają dostęp do obszernego materiału doświadczalnego dotyczącego kosatców, podczas gdy hodowcy mają niemal nieograniczone możliwości w kreowaniu nowych odmian, idealnie dostosowanych do różnych stref klimatycznych na półkuli północnej. Zainteresowanie hodowców tymi roślinami sięga pierwszej połowy XIX wieku. Francuz Lémon rozpoczął pierwsze znane prace hodowlane nad kosatcami bródkowymi w Europie, dokumentując już w 1840 roku 100 odmian hodowlanych. Pomimo długiej historii uprawy, to Lémon podniósł kosatce do rangi popularnych kwiatów ogrodowych o szerokim zastosowaniu. Jedną z odmian, którą wprowadził, i która przetrwała do dziś w produkcji krajowej i zagranicznej, jest ponad 120-letnia odmiana M-me Chereau.
Wszystkie kosatce bródkowe hodowane do roku 1900 wynikają z krzyżowania wielu gatunków, szczególnie Iris pallida, Iris variegata i Iris plicata. Iris pallida, pochodzący z Dalmacji, cechuje się wysokimi łodygami i kwiatami w odcieniach fioletu lub błękitu. Iris variegata, z Półwyspu Bałkańskiego, posiada żółte kwiaty z brązowymi lub purpurowymi pasami na kopule. Iris plicata, naturalnie występujący w basenie Morza Śródziemnego, wyróżnia się białymi płatkami z niebieskimi żyłkami. Rok 1900 okazał się przełomowy w hodowli kosatców kłączowych dzięki wykorzystaniu gatunku Iris ricardo, sprowadzonego do Anglii, oraz pracy hodowców takich jak Foster, Yeld w Anglii oraz Vilmorin we Francji, co zaowocowało siewkami o dużych kwiatach na rozgałęzionych łodygach.
Przez lata Francuzi, Anglicy, Holendrzy, Niemcy i Amerykanie przyczynili się do powstania setek nowych odmian kosatców, charakteryzujących się długim okresem kwitnienia oraz dużymi, estetycznymi kwiatuszkami w różnorodnych barwach. Zwłaszcza ostatnie 40 lat przyniosło ogromny rozwój w hodowli tych roślin, która nadal trwa i dostarcza coraz cenniejszy materiał hodowlany.
Pod względem liczby i jakości nowych odmian Europa została wyprzedzona przez hodowców amerykańskich. Na przykład firma Cooley sama w sobie wydała katalogi zawierające ponad 300 odmian. Odmiany te, w tym te z 1947 roku, stanowią jedynie 3% całkowitej liczby odmian dostępnych w ich ofercie. Najnowsze odmiany, kilkanaście z nich, pochodzą z roku poprzedzającego wydanie danego katalogu, który ukazuje się co dwa lata. W ostatnich 40 latach liczba odmian kosatców bródkowych zwiększyła się o około 20 tysięcy w firmach hodowlanych w Europie i Ameryce Północnej.
Hodowcy dążą do uzyskania lekkiego kwiatostanu poprzez rozłożenie i wydłużenie bocznych pędów. Zmienia się również budowa i kształt kwiatu, gdzie górne płatki kopuły przybierają formę kielicha lub "pąka róży". Pracuje się nad wzmocnieniem płatków kwiatowych, aby były bardziej odporne na wiatr i deszcz.
Kolejnym kierunkiem jest tworzenie odmian o jednobarwnych, pastelowych lub przydymionych kwiatach, czasem dwukolorowych. Wprowadzono również odmiany kosatców bródkowych z wyraźnymi żyłkami lub plamkami na dolnych płatkach, przypominające storczyki.
W ocenie nowych odmian istotne jest ustawienie dolnych płatków w stosunku do osi kwiatostanu. Im niższa roślina, tym bardziej kąt między dolnymi płatkami a osią główną powinien zbliżać się do 90°. Nowe odmiany, których dolne płatki są zbyt opuszczone, nie są wysoko oceniane, co wpływa na ich cenę na rynku. Wartościowe odmiany mogą osiągać nawet do 50 dolarów za roślinę, jak to miało miejsce w 1975 roku.
W Polsce hodowla kosatców ma niewielki dorobek, a historyczne odmiany wyhodowane przez Makowieckiego w Bydgoszczy czy firmę Ulrich niestety uległy zapomnieniu w czasie wojennych zamętów. Dlatego polska hodowla opiera się na gatunkach i odmianach wprowadzonych przez hodowców zagranicznych, które znajdują się w międzynarodowych katalogach odmian. Tekst ten koncentruje się przede wszystkim na opisach odmian uprawnych i niektórych botanicznych, obecnie dostępnych w Polsce głównie w ograniczonym zakresie, w szkółkach bylin ozdobnych, prywatnych kolekcjach i ogrodach botanicznych.